Модули 1: Мундариҷави
Модули 2: Тадқиқи майдони мушкилотдор
Модули 3: Генерацияи ғояҳо ва ҳалҳо
Модули 4: Воридкуни ва адвокацияи лоиҳаҳои инновациони

Краудсорсинг-муносибатҳо

Бо як усули ҳалли мушкилоти дарёфтшуда аз он иборат аст ки то ки ба ин ҳал ҳарчи бештар шумораи одамон ҷалб карда шаванд, ки экспертизаи лозимаро доранд, мотиватсияи лозима ва таъсири лозимаро доранд.

Мо ду формат – формати Хакатон ва формати Баркемпро дида мебароем. Акнун ҳамаашро мефаҳмонам.

Хакатон – ино форматест,  ки дар хориҷа ба миён омадааст, ҳамчун усули барномакунонии иҷтимоӣ.

Вақте дар ҷомеа мушкилоти муайян ҳаст ва ё дар ширкат, масалан ва ё ташкилот, онро мумкин аст худамон ҳал намоем, хеле дароз, қадам ба қадам, ва хатоги калон аст ки мо чизеро нодуруст мекунем.

Хакатон чист? Вақте мо мутахассиони варзидаи ин ё он соҳаро дар як ҳуҷра ҷамъ мекунем, онро бо калид маҳкам мекунем. Дар як вақт бо нушокиҳои зарура, хурока, ва бо бароҳатии дигар таъмин мекунем ва он бачаҳое ки аз ин ҳуҷра намебароянд то он даме ки онҳо мушкилотро ҳал нанамоянд.

Як тавр онҳо мушкилотро ҳал мекунанд, онро мутахассисони варзида ҳал мекунанд. Дар ҳақиқат,  акнун хакатонҳо на танҳо барои ҳалли ягон IT-машқ,, машқҳои коркарди, истифода мешаванд, балки барои ҳалли мушкилоти иҷтимои низ.

Масалан, яке аз хакатонҳо дар Қазоқистон нисбати қонун дар бораи дастраси ба маълумот. Ин қонуни хеле муҳим барои ҳар як ҷумҳурии мо, ва дар иҷрои он хеле мушкилоти зиёд такя кардааст.

Масалан, одамони бо маъюби наметавонанд маълумотро дар сомонаи мақомоти давлати ва ё сомонаҳои ягон ташкилот гирифта бошанд, барои он ки дар он ҷой созкуниҳои лозима нест. Ва ё онҳо дар сомона ҳастанд, аммо оиди онҳо барои чи бошад дар замимаи мобили фаромуш кардаанд ва ғайраҳо. Воқеан, яке аз сомонаҳои маҳкам аз руи натиҷаҳои ин Хакатон, Маркази расонидани хизматҳои махсус мебошад. Яъне, бо ин хизматрасониҳо мизоҷон истифода мебаранд, ки ба онҳо хизматрасонии иҷтимои лозиманд  ва хешони онҳо, аммо онҳо наметавонанд номгуи пурраи маълумот дар бораи ин хизматрасониҳо дарёфт намоянд.

Мутобиқатан, чи тавр мумкин буд якчанд даҳҳо сомонаҳои мақомоти давлати, муассисаҳои зертобеъи як ташкилотро тафтиш кард? Ҷавоб:  қариб ки ба ҳеҷ роҳ. Барои ҳамин ҳам тафтиши як сомона вақти хеле зиёдро мегирад. Барои он ки дар он ҷой талаботи тафтишот хеле зиёд аст.

Чи карда шудааст? Дар як ҳуҷра волонтерҳо, мутахассиони варзида,  намояндагони идтиҳодияҳои ҷамъиятӣ, экспертони дастрасии маълумот ҷамъ карда шуданд. Дар мудддати якчанд соат онҳо тавонистанд тафтиш кунанд, ҳуҷҷатнок кунанд, созмон диҳанд принтскринҳо, сабтҳои видеои онро ки чи тавр кор мекунанд ва ё кор намекунанд сомонаҳои мақомоти давлати. Дар ҳолати мазкур,  шаҳри Алмаато.  Албатта, баъди он ки тафтишро гузаштанд, верификация,  коркардро гузаштанд, инфографика сохта шуд. Ва конфронси матбуотӣ дода шуд, ки дарбаргирии васеъро гирифт. Ана ҳамин мисоли соддаи Хакатон,  ки метавонад ба ҳаракатнок ба ягон масъалаи баро ишумо муҳим барои ҳалли мушкилоти дарёфтшуда оварда расонад.

Боз як формати хеле конструтиви, ки барои ҳолате мувофиқ меояд ки вақте ҳалли мушкилот на дар он ки яго чизе дар ин ҷой ва ҳозир созмон дода шавад, балки дар он хобидааст  то ки ҷомеаҳои гуногун, ташкилотҳои гуногун иваз карда шаванд. Ин формат Баркемп ном дорад. Боз як «на конференция» ном дорад. Вақти дароз Баркемпҳои аҷоиб дар шаҳри Бишкеки Ҷумҳурии Қирғизистон гузаронида шуданд. Ва Баркемп аз чи иборат аст? Он чи ки дар мо ҳамчун ҳар кадом конференция ҳаст,  ман фикр мекунам, шумо тасаввур мекунед, оиди чи ман мегуям, баъзе ҷадвал ҳаст. Мо аудитория ва ҷадвал дорем. Ҷадвал  дар мо аз руи принципи  мотори моҳият- танаффус-моҳият-танффус тақсим карда мешавад. Ана дар презентация ҳамаги 25 дақиқа ҷудо карда мешавад. Ва якчанд дақиқа барои он ки одамон тавонанд аудиторияро дигар накунанд.  Мо дар марказ чиро мебинем? Майдони холиро мебинем.

Моҳият дар чи аст? Одамон ба мушкилоти арзшуда  меоянд.  Касе аллакай омодашуда меояд, ин мушкилоти вай аст, ба вай шавқовар аст дигаронро гуш кунад. Касе умуман навкор меояд, ки бо ин мушкилот шавқманд мешавад, ва мехоҳад онро бисёртар фаҳмад. Ва дар ҳамаи одамон  имконияти нақл кардан ба одамони дуввум ҳаст. Ва реҷаи худро пешаки менависонанд ва ё пешаки ва ё дар вақти Баркемп,  ин ба ҳеҷ ваҷҳ манъ карда намешавад, балки ҳавасманд карда мешавад, дар ячейка дар кадом вақте ки ба вай қулай бошад 25 дақиқаи худро дар кадом аудитория гирад. Ва ҳамин тариқ, боз то он ки Баркемп  сар шавад, дар мо аллакай барномаи конференция ҳаст,  ки аз ҷониби худи иштирокчиён тартиб дода шудааст.

Кори фаҳмо, ки дар ҳар як аудитория модератор нишастааст, ки аз болои вақт назорат карда иштирокчиёнро роҳбари мекунад. Кори фаҳмо аст ки ҳар як баромадкунанда розигири айнан ҳамон тавр, ки ҳар як иштирокчи розиги медиҳад худро дар доираи қонун идора намояд, имзо мекунад. Аммо ин имкон медиҳад дар вақти кутоҳ ҳалҳои хеле зиёд коркард шаванд, бо ҳамдигар табодули таҷриба карда шавад, ва ҷомеаи ҷалбшуда ба даст оварда шавад, ки омода аст минбаъд амал намояд. Ҳалҳои дарёфтшуда, рафторҳои пешниҳодшуда дар доираи блоки ҳалҳо, албатта кушиши иловаги ба воситаи омор, маълумот ва таҳлили муайянро талаб мекунад.